QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA DÒNG HỌ PHẠM ĐÔNG ĐỒ TỪ CỤ THỦY TỔ ĐẾN NAY

0
53

Lời mở đầu
Kính thưa các vị quý khách !
Kính thưa các bậc Kỳ lão, cùng toàn thể trai, gái, dâu, rể họ Phạm Đông đồ !
Các vị Tiền nhân xưa dạy rằng:
“ Cây có gốc mới nở cành xanh ngọn,
Nước có nguồn mới biển rộng sông xâu;
Người ta nguồn gốc từ đâu,
Trước là Tiên tổ rồi sau có mình “.
Trong lời tựa cuốn Gia phả của họ Phạm Đông đồ do cụ Tú tài họ Phạm là cháu đời thứ 11 biên soạn năm 1892 cũng có câu:
“ … Cành lá trên cây vốn ở gốc rễ,
Nước trong sông lạch vốn ở ngọn nguồn… “
Đều là muốn nhắc nhở chúng ta phải  “ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

 

Con cháu phải luôn nhớ về nguồn cội, nhớ về Tiên tổ, người đã sinh ra và bồi đắp cho muôn đời con cháu mai sau.
Vì lẽ đó, hôm nay toàn thể gia tộc chúng ta tụ họp tại Từ đường để kỷ niệm ngày mất của cụ Thủy tổ, cũng là để cùng nhau ôn lại quá trình hình thành họ Phạm Đông đồ và sự phát triển của dòng họ từ cụ Thủy tổ Chân Tình công đến nay.
Kính thưa quí vị !
Theo gia phả họ Phạm Đông đồ, do cụ Phạm Danh Chính, cháu đời thứ 12 của họ biên soạn, chỉnh lý vào năm 1880 (tức là năm Canh thìn, niên hiệu Tự Đức 33 ) thì:
 Họ Phạm Đông đồ ta khởi đầu là từ cụ Thủy tổ Phạm Chân Tình công cùng với cụ Minh Lương công, từ đầu chưa rõ về sinh cơ lập nghiệp ở ấp Vệ thuộc xã Đông đồ, tổng Đông đồ, huyện Kim Hoa, Phủ Bắc Hà, đạo Kinh bắc, nước An Nam vào khoảng những năm 1460 đến 1497 ( nay là xã Nam Hồng, huyện Đông Anh, Hà Nội )
Về sau cụ Minh Lương công, nay là cụ Thủy tổ họ Phạm thôn Vệ (giờ đây do ông Phạm văn Dục giữ nhà thờ) ở lại thôn Vệ. Cụ Chân Tình lại di xuống thôn Đìa thành cụ thủy tổ của họ Phạm Đông đồ ta ngày nay. Cụ sinh sống bằng nghề làm ruộng. Phải năm trời làm đói kém, cụ ông phải đi nơi khác làm ăn kiếm sống đề cụ bà cùng người con trai duy nhất còn thơ dại ở nhà. Chẳng may cụ bà mắc trọng bệnh rồi qua đời! Tên, tuổi, ngày mất của cụ đều không rõ. Sau cụ Phạm Lân, cháu đời thứ 7 truy thụy cụ là Từ đại nhụ nhân.
Vì thương xót người vợ quá cố, cụ ông lại qua đời sau đó không lâu, vào khoảng
năm 1530. Người trong thôn xóm thương xót đến giúp đưa cụ đi an táng, nước mắt rơi đầy. Đám đưa đến huyệt cổ bồng dây khiêng linh cữu bị đứt, bèn táng luôn ở đó, về sau quả phát phúc! Do vậy thường gọi đây là mộ đứt dây. Ngày mất củacụ không rõ. Sau con cháu truy thụy cụ là Chân Tình phủ quân, lấy ngày Đông chí hàng năm là ngày giỗ cụ.
Cụ Thủy tổ sinh được một con trai vào năm 1517 (năm Đinh sửu) là cụ Tiên tổ Phúc Diễn công, niên hiệu Quang Thiệu 2, Triều Lê.
 Cụ Phúc Diễn tuy nhà nghèo nhưng học giỏi. Cụ thi đậu Hiệu sinh. Khi ấy trong làng có bà sương phụ họ Nguyễn có nhan sắc, có nhiều của cải bèn lấy về làm vợ. Cụ làm nghề dạy học. Tình cảm phong phú, của cải dư thừa.
Những khi đói kém, cụ thường hiến thóc lên Kinh nên được phong chức Sử ty khuyến nông tước Đông dương hầu. Từ đó đạo nhà ngày càng lớn lao. Cụ mất ngày 26-8 ( không rõ năm )
Cụ Phúc Diễn sinh được 3 con trai, 2 con gái. Người con gái lớn mất sớm. Con gái út lấy tướng quân họ Trần thôn Vệ và trở thành Thủy tổ tỷ của họ Trần:
– Con trai cả của cụ là Phúc Độ công, sinh năm Giáp Thìn, niên hiệu Nguyên Hòa 12, triều Lê (1544). Cụ sống trong gia đình thi lễ, luôn gia công đèn sách, nên 3 khóa thi hương đều đỗ cả 3.
Cụ lấy em gái quan huyện Thừa cùng làng và sinh được 3 con trai, 3 con gái, lại nuôi 1 con trai nuôi là 4. Sau 4 người con trai này trở thành Tổ khảo của 4 chi: Giáp – Ất – Bính – Đinh. Và cụ Phúc Độ công là Thế tổ của 4 chi này.
– Con trai thứ 2 là Quế An Công, chẳng may mất sớm từ khi chưa có vợ, con.
– Con trai thứ 3 của cụ Phúc Diễn là Thế tổ Phúc Tôn công, tên húy là Điều, tự là Văn Nhuệ, cụ đậu sinh đồ, làm chức xã trưởng.
Cụ bà cả là Từ Tín nhụ nhân, sinh được 3 con trai là Phúc Trí, Phúc Đức, Phúc Minh. Và 2 con gái
Cụ bà hai là Từ Hảo nhụ nhân. Cụ sinh được 1 con trai là Trung Lương công
4 con trai của cụ trở thành tổ khảo của 4 chi: Mậu – Kỷ – Canh – Tân.
 Như vậy kể từ đời thứ tư trở đi họ ta đã chia thành 8 chi là: Giáp – Ất – Bính – Đinh – Mậu – Kỷ – Canh – Tân.
Chi Giáp – Ất – Bính – Đinh ở nguyên thôn Đìa, sinh sôi nảy nở đến nay.
Chi Mậu trở lại thôn Vệ sinh cơ lập nghiệp ở đây đến nay.
Riêng chi Canh của cụ Phúc Minh chuyển ra lập nghiệp ở thông Do nhân thượng, xã Tiền phong, Mê Linh, Hà Nội bây giờ. Sau cụ Minh lại lên thôn Nội đồng, xã Đại Thịnh, Mê Linh, Hà Nội sinh sống, lấy vợ, sinh con đẻ cháu. Cả 2 nơi này đều sinh sôi phát triển đông đảo đến ngày nay. Con cháu của cụ Phúc Minh còn triển lên tận Giám Quất ( Bắc Giang ) và Quế Võ – Bắc Ninh và đều phát triển đến nay.
Còn 2 chi Kỷ và Tân đã phát triển đến đời thứ 10 và 11 thì hết. Thật là đáng tiếc vậy!
Kính thưa các quý vị!
Như vậy, cho đến nay dòng họ Phạm Đông đồ ta đã đời nối đời, từ cụ Thủy tổ đến đời thứ 19 với 6 chi tồn tại với hơn 1400 xuất đinh, sinh sống ở Đìa, Vệ, Do Nhân – Nội đồng, Giám Quất, Quế Võ, Bắc Ninh và cả trong Nam và ngoại quốc.
Theo như Gia phả thì họ ta phát triển về nghề văn hơn nghề võ. Nhiều cụ thi đỗ hiệu sinh – sinh đồ, tú tài đến phó bảng. Có cụ làm quan ngự sử triều đình Huế. Thời Dân chủ – Cộng hòa cũng có những cán bộ huyện, tỉnh, có người là đại biểu quốc hội, Bí thư, Chủ tịch huyện. Cũng có nhiều người được phong cấp thiếu tá, trung tá, đại tá trong quân đội, công an.
Về phát triển kinh tế, nói chung họ ta đều tích cực lao động sản xuất, làm giàu chính đáng, không còn hộ nghèo, có nhiều người là chủ doanh nghiệp, trang trại, làm ăn phát triển, giàu có.
Con cháu học hành giỏi giang, nhiều người thành kĩ sư, tiến sĩ, thạc sĩ v.v..
Kính thưa các quý vị !
Ôn lại quá trình hình thành và phát triển của họ ta, trước hết là để toàn thể trai gái, dâu rể trong họ tự hào về dòng dõi, tổ tiên của dòng họ, để phát huy truyền thống dòng họ, bảo ban nhau Đoàn Kết, đoàn kết trong chi, đoàn kết trong họ để cùng nhau xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc, tiến lên cùng làng xã, quê hương. Xây dựng nề nếp sinh hoạt theo Tộc ước của họ vừa được thông qua, giữ gìn gia phong, tôn ty thế thứ, dưới trên hòa thuận để cho Tiên tổ ta được mỉm cười nơi chín suối vì đã có được một hậu thế hùng hậu, vẻ vang!
Kính thưa quý vị !
Trên đây tôi chỉ xin cùng ôn lại những điều cốt lõi, hết sức tóm tắt, sơ lược về sự hình thành và phát triển của họ ta trong vòng 550 năm qua ( 1460 – 2010 )
Muốn có được những thông tin chi tiết về gia phả của dòng họ, các vị có thể tìm đọc “ GIA PHẢ HỌ PHẠM ĐÔNG ĐỒ “ do cụ Phạm Danh Chính biên soạn năm 1880, hiện mỗi chi đều có 1 bản.
Sau đây tôi xin báo cáo tóm tắt về cuộc họp mặt họ Phạm Việt Nam toàn quốc lần thứ XIII, họp tại thị xã Ninh Bình ngày 29/8/2010…

Leave a Reply