Phạm Đình Trọng (tướng nhà Lê-Trịnh)

0
61

Phạm Đình Trọng (1714-1754), người huyện Giáp Sơn thuộc trấn Hải Dương trước đây (nay thuộc huyện An Dương, Hải Phòng) là tướng thời nhà Lê Trung Hưng. Phạm Đình Trọng được sử sách ca ngợi là người văn võ toàn tài bởi ông xuất thân từ cửa Khổng sân Trình rồi đỗ tiến sĩ năm 1739, nhưng cả cuộc đời ông lại dành cho nghiệp nhà binh. Ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình nhà Lê như Phó đô ngự sử, Thượng thư bộ binh, Hiệp trấn 3 đạo Đông Nam Bắc và được phong tước Hải Quận Công Năm Kỷ Mùi (1739), ông đỗ tiến sĩ ở tuổi 25. Ngay sau khi đỗ đạt ông đã được bổ nhiệm làm Phó đô ngự sử, rồi vào phủ chúa Trịnh làm Bồi tụng, được phong tước Dao Lĩnh Hầu. Ít lâu sau, ông ra làm Hiệp trấn ba đạo Đông Nam Bắc, thống lĩnh các quân đánh dẹp cuộc khởi nghĩa nông dân của Nguyễn Hữu Cầu. Năm Ất Sửu (1745), ông phá tan quân của Nguyễn Hữu Cầu ở Xương Giang, Nguyễn Hữu Cầu chạy thoát. Đến năm Canh Ngọ (1750), bộ tướng của ông là Phạm Đình Sĩ bắt được Nguyễn Hữu Cầu ở xã Hoàng Mai, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) rồi giải về kinh xử tử.

 

Trước kia, ông cùng Tuần phủ Nguyễn Thự lập mưu bắt sống được Nguyễn Cừ một lãnh tụ khởi nghĩa nông dân khác ở núi Ngọa Vân, nên được thăng làm Tả thị lang bộ Công. Sau khi dẹp yên cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu, ông được tấn phong Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu, Dương võ tuyên lực công thần, giữ chức Thượng thư bộ Binh, Thiếu bảo (thầy dạy thái tử), tước Hải Quận Công. Sau đó, ông lại nhận lệnh ra Trấn thủ Nghệ An, kiêm lĩnh Đốc suất quân dân ở châu Bố Chính (Quảng Bình).
Năm Giáp Tuất (1754), ông mất khi mới 40 tuổi. Nhiều tài liệu lịch sử đều cho rằng cái chết của ông do gian thần trong triều lúc đó là Đỗ Thế Giai sắp đặt.
Sau khi Phạm Đình Trọng mất, triều đình truy phong ông là Đại vương, Phúc thần và cho lập đền thờ ở làng Càn Sơn, huyện Kỳ Hoa.
Phạm Đình Trọng là người đã nhiều lần tham gia hay chỉ huy các cuộc dẹp loạn khởi nghĩa nông dân và với một bộ phận dân chúng chống lại triều đình nhà Lê – Trịnh, ông đã trở thành kẻ đối địch với họ. Tuy vậy sử sách vẫn phải thừa nhận ông là một người văn võ toàn tài, một bậc quân tử, sống cương trực và thẳng thắn đúng với bản tính người xứ Đông. Bởi vậy, sau khi ông mất, nhân dân nhiều vùng đã lập đền thờ để tưởng nhớ công đức của ông vì đã giúp họ dẹp loạn, ổn định cuộc sống.
Ngày 24-1-2010, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Viện Sử học Việt Nam, Hội Khoa học lịch sử Hải Phòng đã phối hợp tổ chức “Hội thảo khoa học về thân thế và sự nghiệp của tiến sĩ Phạm Đình Trọng”. Với tinh thần đổi mới theo phương châm “Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, cùng với việc kết hợp quan điểm dân tộc và quan điểm giai cấp, các tham luận trong hội thảo của nhiều giáo sư, tiến sĩ đầu ngành lịch sử Việt Nam đều hướng tới mục tiêu đối xử một cách công minh với Phạm Đình Trọng, nhằm khôi phục và tôn vinh tên tuổi vị danh tướng.

Leave a Reply