TS Phạm Vũ Câu: Người góp công tạo diện mạo mới cho cảng biển Hải Phòng

0
43


TS Phạm Vũ Câu

Gắn với niềm tự hào của nhân dân Hải Phòng về việc thành phố cảng này là cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc, có cảng nước sâu Lạch Huyện, một người luôn được nhắc đến đó là TS Phạm Vũ Câu; là người gần như dành trọn cuộc đời làm việc cống hiến cho thành phố Hải Phòng và đóng góp trí tuệ vào việc khẳng định vị trí chiến lược của thành phố Hải Phòng với sự ra đời của Nghị Quyết của Bộ Chính trị(số 32/ NQ-TW-2003) đã xác định “Hải Phòng là cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc, có cảng nước sâu là Lạch Huyện”.

          Từ một nhà khoa học luôn vì Hải Phòng

Thủ tướng kiểm tra lạch huyện Cát Hải

Sinh ra và lớn lên tại Làng Đôn Thư, xã Kim Thư, huyện Thanh Oai, Hà Nội; nhưng cái nghiệp, cái duyên đã đưa bước chân TS Phạm Vũ Câu về với Hải Phòng. Đầu tiên với vai trò là kỹ sư Điện, công tác tại Cục công nghiệp Hải phòng, ông nổi danh trên đài phát thanh Hải Phòng với những câu chuyện về thành tích xung kích hàng đầu trong phong trào “Thanh niên Hải Phòng tiến quân vào khoa học kỹ thuật”, với những cuộc chinh phục để làm chủ các phương tiện máy móc nước ngoài trang bị hệ thống thiết bị tự động hoá cao; với những sáng kiến có giá trị học thuật và mang lại hiệu quả kinh tế cao; với những ngày tháng luôn bám sát các cơ sở sản xuất công nghiệp phục vụ quốc phòng, sửa chữa kịp thời thiết bị máy móc và đảm bảo nguồn điện cho sản xuất trong sự bắn phá ác liệt của giặc Mỹ.

Chính sự khởi đầu đó đã trau dồi cho TS Phạm Vũ Câu một thực tiễn và đưa ông bước chân vào thế giới hàn lâm với 5 năm nghiên cứu sinh ở Tiệp Khắc(cũ). Những năm miệt mài trên xứ người, ông luôn một lòng hướng về tổ quốc và đặc biệt là thành phố Hải Phòng, nơi ông bước chân ra đi. Vì thế, khi trở về, ông đã quay lại Hải Phòng, đem những kiến thức mà mình đã lĩnh hội được trên xứ người để đóng góp cho thành phố Cảng. Tại đây, ông đảm nhiệm những vị trí quan trọng như: Trưởng Ban Giáo dục chuyên nghiệp thành phố (từ năm 1987); Giám đốc Sở Khoa học công nghệ và môi trường (từ năm 1990); Trưởng Ban Kinh tế Thành ủy (từ năm 1994); Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư (từ năm 1999) và là Uỷ viên Thường vụ Thành uỷ Hải Phòng 2 nhiệm kỳ (1996 – 2005)

      Dù đảm nhiệm bất cứ vị trí nào, TS Phạm Vũ Câu cũng đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và không ngừng nghỉ đề xuất, nghiên cứu mọi vấn đề dưới góc độ của một nhà khoa học. Những đề xuất mang tính tầm nhìn của ông đều có giá trị thực tiễn cao và đều là những đề xuất mang tính tiên phong như đề xuất và quyết định thành lập “Phòng quản lý môi trường”, “Hội bảo vệ môi trường Hải Phòng” cấp tỉnh , thành phố đầu tiên trong cả nước,v.v.. 

       Ông đặc biệt chăm lo đến sự phát triển Đảng và vì Đảng vững mạnh. Bằng chứng là từ năm 1990, ông đã khởi động và xây dựng một chương trình nghiên cứu khoa học về “Vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy Hải phòng qua các thời kỳ lịch sử” khi làm Trưởng Ban cán sự Đảng kiêm Giám đốc Sở Khoa học công nghệ và môi trường. Với chương trình đó, TS Phạm Vũ Câu đã huy động được lực lượng nghiên cứu rộng khắp các cấp ngành và trên tất cả các lĩnh vực, tiến hành trong nhiều năm,  nghiệm thu khoa học rất bài bản theo đúng trình tự qui định về quản lý các đề tài nghiên cứu khoa học. Đặc biệt chương trình được nhiều Giáo sư Tiến sĩ công tác tại Trường Đảng Nguyễn Ái Quốc, nhiều nhà sử học về Lịch sử Đảng hàng đầu tham gia các Hội đồng nghiệm thu và đánh giá cao. Hay dưới vai trò là Trưởng Ban kinh tế thành ủy Hải Phòng, ông đã làm tốt vai trò nhiệm vụ là Cơ quan tham mưu về kinh tế của Thành ủy Hải phòng; được Ban Kinh tế TW ghi nhận, đánh giá cao và tặng: Kỷ niệm chương vì sự nghiệp kinh tế của Đảng.

Ông còn được đánh giá cao và luôn được ghi nhận trong vài trò là “tham mưu trưởng” cho Thành ủy, UBND thành phố trong thời gian đảm nhiệm các vị trí nòng cốt: Trưởng Ban kinh tế thành ủy, Giám đốc Sở Kế hoạch và đầu tư. Đó là việc ông đã làm và trực tiếp chỉ đạo xây dựng thực hiện các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch dài hạn và ngắn hạn phát triển kinh tế – xã hội theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đã trực tiếp chỉ đạo nghiên cứu các đề tài nghiên cứu khoa học về phát triển các thành phần kinh tế, tham gia nhiều hội thảo khoa học cấp quốc gia, quốc tế về các vấn đề kinh tế; cùng với Ban thường vụ Thành ủy báo cáo với các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước mỗi khi về làm việc tại Hải Phòng về các vấn đề cơ chế chính sách kinh tế – xã hội. Những điều ông làm vì Hải Phòng qua gần cả cuộc đời cống hiến chỉ gói gọn trong mấy từ mà ông luôn tự hào “Vì tình yêu”. Ông đã yêu Hải Phòng như chính nơi chôn rau cắt rốn của mình. Hải Phòng là quê hương thứ hai mà TS Phạm Vũ Câu đã yêu như máu thịt của mình.

 

          Đến việc hoàn thành xuất sắc một nhiệm vụ chính trị

            Năm 2003, một sự kiện lớn được Đảng bộ và nhân dân Hải Phòng vô cũng phấn khởi đó là cuộc họp tại Hải Phòng của Bộ Chính trị về việc ra nghị quyết nhằm phát triển kinh tế- xã hội của thành phố Hải Phòng. Lúc đó, với vai trò là ủy viên thường vụ Thành Ủy, Tiến sỹ Phạm Vũ Câu được Ban thường vụ Thành uỷ tín nhiệm và giao cho nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: thay mặt Ban Thường vụ Thành uỷ Hải Phòng chủ trì việc tổ chức nghiên cứu, biên tập đề xuất các nội dung, chuẩn bị cho Ban Thường vụ Thành uỷ thông qua để trình  Bộ Chính trị.   

Khu vực cảng lạch huyện 1

           Nhận nhiệm vụ với niềm phấn khởi nhưng cũng đầy âu lo là làm sao để Hải Phòng được Bộ Chính trị ra Nghị quyết về phát triển tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của thành phố. Với ý thức và niềm tự hào về lợi thế Cảng Hải Phòng đã được xây dựng và hoạt động trên 100 năm, đặc biệt là vị trí địa lý tự nhiên ấy còn kiến tạo ra một tiềm năng cảng nước sâu ở Lạch Huyện. Mà tại thời điểm đó “cảng nước sâu” ở Lạch Huyện vẫn chỉ là tiềm năng chưa được xác nhận. Nếu so sánh với tiềm năng của cảng nước sâu Lạch Huyện với cảng Cái Lân (Quảng Ninh) lúc bấy giờ thì cảng nước sâu Lạch Huyện sẽ giải quyết được một số hạn chế mà cảng Cái Lân đang gặp phải. Bài toán đặt ra là miền Bắc cần có cảng nước sâu, làm thế nào để có được lời giải cho bài toán “Cảng nước sâu Lạch Huyện” được Bộ chính trị công nhận và đưa ra nghị quyết đầu tư xây dựng là nhiệm vụ mà TS Phạm Vũ Câu đã cùng với các đồng chí trong Ban Thường vụ Thành uỷ dồn hết tâm sức để nghiên cứu, chuẩn bị đề án.

          Để hoàn thành nhiệm vụ, TS Phạm Vũ Câu đã nhiều lần làm việc với Văn phòng Trung ương Đảng để xin ý kiến tư vấn, hướng dẫn về quy trình và nội dung chuẩn bị chu đáo cho cuộc họp của Bộ Chính trị. Ông đã đặt ra một lộ trình làm việc và trở thành con thoi trong lộ trình đó: Ông hết về Hà Nội lại vào thành phố Hồ Chí Minh để tổ chức cùng Lãnh đạo thành phố trực tiếp gặp gỡ các đồng chí đương nhiệm và các đồng chí nguyên là Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, ủy viên Bộ chính trị…, các đồng chí nguyên Lãnh đạo thành phố Hải Phòng, để báo cáo và xin ý kiến góp ý chỉ đạo cụ thể cho nội dung dự thảo báo cáo Bộ Chính trị, trọng tâm là giải trình về vai trò của Hải Phòng là cửa chính ra biển và việc chọn cảng nước sâu tại Lạch Huyện. Đồng thời tổ chức Hội nghị hội thảo tại Hà Nội với khách mời tham dự là Bộ trưởng các Bộ, Thủ trưởng các Ban, ngành TW … để Lãnh đạo thành phố trình bày đề xuất của Hải Phòng sẽ báo cáo Bộ Chính trị, nghe ý kiến quan điểm và tranh thủ sự ủng hộ của các Bộ, Ban, nghành TW.

      Sau khi tổng hợp các ý kiến, thấy rằng vẫn chưa có được sự đồng thuận cao về xây dựng cảng nước sâu ở Lạch Huyện, vẫn còn có ý kiến khác. TS Phạm Vũ Câu đề xuất với Bí thư thành ủy và Ban Thường vụ Thành uỷ cho mời Tổng giám đốc Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT (TEDI) về dự họp, làm việc với Ban Thường vụ Thành uỷ Hải Phòng, trao đổi, phản biện về địa điểm xây dựng cảng nước sâu ở phía Bắc, đi đến đồng thuận chọn xây dựng cảng nước sâu ở Lạch Huyện. Tiếp theo TS Phạm Vũ Câu thay mặt Ban Thường vụ Thành uỷ lên Hà Nội trực tiếp báo cáo và xin ý kiến đồng chí Phan Diễn (Thường trực Ban bí thư – Bộ chính trị) cho phép đồng chí Tổng giám đốc tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT được báo cáo tại cuộc họp Bộ chính trị (thời lượng 15 phút) về các căn cứ khoa học và thực tiễn lựa chọn cảng nước sâu ở Lạch Huyện. TS. Phạm Vũ Câu lại cùng với Tổng giám đốc TEDI khẩn trương ngày đêm chuẩn bị nội dung chi tiết để báo cáo tại cuộc họp Bộ chính trị.

      Bằng sự nỗ lực, sáng tạo…trong công tác chuẩn bị, cuộc họp của Bộ Chính trị tại Hải Phòng, vào ngày 5/8/2003 đã ra “Nghị quyết số 32-NQ/TW về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Nghị quyết nêu rõ: “Với vị trí, vai trò của mình, từ nay đến năm 2020, thành phố phải tập trung xây dựng và phát triển để Hải Phòng xứng đáng là thành phố cảng, công nghiệp hiện đại; là đô thị trung tâm cấp quốc gia; đầu mối giao thông quan trọng và cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc, có cảng nước sâu (nếu điều kiện kỹ thuật cho phép); một cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế động lực phía Bắc; một trọng điểm phát triển kinh tế biển; …” Nghị quyết đã giao nhiệm vụ: “Bộ Giao thông vận tải cùng các ngành chức năng và thành phố khẩn trương điều tra, khảo sát và nghiên cứu bổ sung quy hoạch phát triển hệ thống cảng biển ở Hải Phòng và vùng Đông Bắc, trong đó có việc nghiên cứu xây dựng cảng nước sâu tại Lạch Huyện như đề nghị của thành phố và một số cơ quan chức năng chuyên ngành của Trung ương để trình Chính phủ sớm quyết định”.

Một năm sau, ngày 12-8-2004 Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 885/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch chi tiết nhóm cảng biển phía bắc (nhóm 1) đến năm 2010 và định hướng đến 2020. Tiếp đó, Bộ Giao thông vận tải đã tiến hành chuẩn bị đầu tư, lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án xây dựng cảng cửa ngõ Lạch Huyện. Được biết, dự án xây dựng cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (giai đoạn khởi động) đã được Bộ GTVT phê duyệt với tổng mức đầu tư 22.228,06 tỷ đồng với 2 hợp phần gồm các hạng mục như: Xây dựng 2 bến khởi động cho tàu 100.000 tấn; nạo vét luồng tàu, xây dựng đê chắn cát, chắn sóng, đường bộ, hạ tầng điện nước và đường công vụ… Đặc biệt, ngày 26/7/2012,Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đi thị sát, kiểm tra dự án này.  Thủ tướng yêu cầu Bộ GTVT kiểm tra, cân đối các nguồn vốn ưu tiên đầu tư cho dự án, quyết tâm khởi công dự án đảm bảo tiến độ, phấn đấu đến đầu năm 2016, đưa dự án vào hoạt động.

      Đến nay, sau 10 năm Nghị quyết 32 ra đời – sự đóng góp không nhỏ về công sức, trí tuệ của TS Phạm Vũ Câu – Thành phố Hải Phòng có thêm cơ hội phát huy lợi thế “ Địa- Chính trị” và đã ngày càng đổi thay. Hải Phòng hôm nay đã khoác trên mình một diện mạo mới về mức độ tăng trưởng kinh tế – xã hội; ai cũng thấy không chỉ Hải Phòng thay đổi từng phút, từng giờ mà hoạt động kinh tế của các tỉnh phía Bắc có liên quan đến hoạt động của cảng Hải phòng,đều được mở ra nhiều cơ hội mới để hội nhập, phát triển. 

     Trong gần 40 năm công tác, được Thành ủy và UBND thành phố Hải Phòng giao nhiều trọng trách quan trọng, ở nhiều lĩnh vực khác nhau; TS. Phạm Vũ Câu luôn hoàn thành tốt các trọng trách đương nhiệm , đồng thời vẫn luôn là người của quần chúng; ngoài việc tham gia các hoạt động nhân đạo và từ thiện, TS. Phạm Vũ Câu còn  tham gia kiêm nhiệm nhiều vị trí chủ chốt Lãnh đạo các Hiệp hội chuyên môn nghề nghiệp của thành phố và của Hội TW:

             Chủ nhiệm Câu lạc bộ Giám đốc các Doanh nghiệp của thành phố Hải

               Phòng (1985- 2005).

              Chủ tịch HĐQT Trường Đại học Dân lập Hải phòng ( 1997-2006).

         Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế TP Hải phòng ( 2001-2012).

        Chủ tịch Hội Điện tử- Tin học TP Hải phòng (2002-2010).

        Phó Chủ tịch thường trực Hội Tự động hóa (  2003-2013).

        Phó Chủ tịch thường trực Hội Bảo vệ môi trường (1992- 1998).

        Ủy viên Ban chấp hành các Hội: Hội Khoa học kinh tế TW; Hội Tin học VN; Hội Tự động hóa Việt Nam.

        Ủy viên Thường vụ TW Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài ( Hội Việt kiều), kiêm Giám đốc Trung tâm Dịch vụ – Tư vấn Trí thức và Doanh nhân là người Việt Nam ở nước ngoài.(2006-2013).

        Phó Chủ tịch Hội đồng toàn quốc Họ Phạm Việt nam,  Chủ tịch Hội đồng Họ Phạm Thành phố Hà Nội, Phó Chủ nhiệm Thường trực, Tổng thư ký Câu lạc bộ Doanh nhân Họ Phạm Việt nam.(2006-2013).

    TS. Phạm Vũ Câu luôn là người hảo tâm đối với các thành viên trong gia đình, quê hương và dòng họ.Là cán bộ hưu trí, nhưng ông vẫn  luôn tích cực không mệt mỏi tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện và nhiệt tình tham gia các hoạt động dòng tộc.

     Nhìn những thành quả đạt được trong quá trình công tác, TS Phạm Vũ Câu đã được Đảng và Nhà nước trao tặng những danh hiệu cao quí như: Huân chương chống Mỹ cứu nước hạng Ba ( trao tặng năm 1987); Huân chương Lao động Hạng Ba (năm 2003);  Huân chương Lao động Hạng Hai (năm 2006); Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng ( tháng 2/2012), Các Kỷ niệm chương do các Bộ, Ban Ngành TW trao tặng và qua cuộc trò chuyện với ông thì thấy ông quả là xứng đáng: bằng cả cuộc đời đóng góp cho quê hương, đất nước của mình, TS. Phạm Vũ Câu đã được tôn vinh là một trong những“Nhân tố mới thời đại Hồ Chí Minh.

 

                                                                          PV. Thúy Hoa

 

Leave a Reply