Báo cáo của Thường trực tại Hội nghị lần thứ ba Hội đồng toàn quốc họ Phạm VN khóa VI

1
15

 

Do ông Phạm Văn Dương,

 Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký trình bày  

Hải Phòng, ngày 29.12.2012

 

  I. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG VIỆC HỌ NĂM 2012

  1. Đặc điểm tình hình:

Đặc điểm nổi bật trong năm 2012 là việc Hội nghị lần thứ 2 Ban Liên lạc Toàn quốc họ Phạm Việt Nam khoá VI (mở rộng) ngày 23/10/2011 đã quyết định đổi tên Ban Liên lạc họ Phạm Việt Nam thành Hội đồng họ Phạm Việt Nam và thông qua Quy chế tổ chức và hoạt động của Hội đồng họ Phạm Việt Nam. Đây không chỉ là việc đổi tên mà là sự thay đổi về chất trong tổ chức và hoạt động việc họ. Theo Quy chế mới, Hội đồng họ Phạm Việt Nam được tổ chức chặt chẽ theo hệ thống ngành dọc 5 cấp:

– Hội đồng Toàn quốc họ Phạm Việt nam

– Hội đồng họ Phạm các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương

– Hội đồng họ Phạm các quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh

– Hội đồng họ Phạm các xã, phường, thị trấn

– Hội đồng Gia tộc các dòng họ trong các thôn, khu phố

Các dòng họ lớn cư trú trên địa bàn nhiều tỉnh, thành phố khác nhau thành lập Hội đồng Dòng họ trực thuộc HĐ Toàn quốc. Ngoài ra, HĐ Toàn quốc còn thành lập các tổ chức trực thuộc khác.

Các vị lãnh đạo chủ chốt của các HĐ cấp dưới đều là Uỷ viên HĐ cấp trên, bảo đảm  công việc thống nhất và thông suốt.

2. Phát triển và củng cố tổ chức:

Ngay từ cuối năm 2011, các tổ chức việc họ nhanh chóng ổn định và phát triển theo mô hình mới. Hệ thống tổ chức theo ngành dọc đã phát huy sức mạnh của cả hệ thống, thể hiện rõ nét nhất là việc hàng loạt tổ chức việc họ mới được thành lập hoặc củng cố trên nhiều địa phương khắp cả nước.

Một điển hình là việc hình thành và phát triển tổ chức việc họ trên 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang. HĐ Toàn quốc trực tiếp chỉ đạo, tập hợp những người có nhiệt tình, có năng lực và có uy tín đại diện họ Phạm một số huyện, thành phố, thị xã và một số dòng họ trong 2 tỉnh, thành lập Hội đồng họ Phạm Kinh Bắc. Ngay sau khi thành lập, HĐ họ Phạm Kinh Bắc hoạt động rất năng động, các Uỷ viên chia về các điạ phương, đi sâu vào từng dòng họ, tổ chức gặp gỡ, giao lưu, liên kết, tìm ra các nhân cốt nên đã nhanh chóng hình thành tổ chức, liên tiếp thành lập các HĐ họ Phạm ở nhiều huyện. Các HĐ đã đi sâu vào từng dòng họ, nắm chắc từng gia đình họ Phạm, dựa vào các ngày giỗ kị của mỗi dòng họ để tập hợp bà con cùng làm việc họ nên thu hút được đông đảo bà con tham gia, phong trào phát triển vững chắc.

Tỉnh Quảng Ngãi có cách làm hay. Một số vị có nhiệt tình, có năng lực và có uy tín trong tỉnh đã quan hệ chặt chẽ với HĐ Toàn quốc, tổ chức cuộc gặp mặt công bố Thư của HĐ Toàn quốc họ Phạm Việt Nam gửi bà con họ Phạm toàn tỉnh, từ đó tập hợp mọi người thành lập HĐ họ Phạm tỉnh Quảng Ngãi.

Miền địa đầu tổ quốc là Hà Giang lại có cách làm sáng tạo. Xuất phát từ việc xem trên truyền hình nói về hoạt động khuyến học của HĐ họ Phạm VN, một số vị đã về Hà Nội gặp Thường trực HĐ toàn quốc tìm hiểu, xin tài liệu về vận động bà con tham gia việc họ, từ đó thành lập HĐ họ Phạm thành phố Hà Giang, tiến tới thành lập Hội đồng họ Phạm tỉnh Hà Giang.

Các tỉnh Quảng Ninh,Thái Bình, Nam Định, Quảng Nam – Đà Nẵng, Bình Định, tp. Hồ Chí Minh… đều có cách làm riêng rất hiệu quả, nói chung là dựa vào Hội đồng của tỉnh hoặc của một huyện, thành phố đã được củng cố vững chắc để phát triển rộng ra nhiều địa phương khác, do đó đã thành lập mới hoặc củng cố được một loạt Hội đồng họ Phạm các quận, huyện, xã… Đặc biệt từ khi được phân công làm Uỷ viên Thường trực HĐ Toàn quốc phụ trách các tỉnh miền Trung, ông Phạm Minh Thông rất năng nổ tập hợp các tỉnh trong khu vực lại, hoạt động rất sôi nổi

Có những nơi “vùng sâu vùng xa” như huyện Quảng Hà (Quảng Ninh) hay huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh), bà con cũng “tự phát” thành lập HĐ họ Phạm của huyện nhà và quan hệ với HĐ họ Phạm tỉnh, Hội đồng Toàn quốc.  Huyện Cư Mga (Đắc Lắc), tỉnh Cần Thơ…cũng gây dựng được phong trào và có liên hệ với HĐ Toàn quôc. Đặc biệt, bà con họ Phạm sinh sống ở Canađa khi về thăm Tổ quốc đã liên hệ với HĐ họ Phạm TP Hồ Chí Minh và HĐ Toàn quốc và đã lập ra HĐ họ Phạm đầu tiên ở nước ngoài.

Vể củng cố tổ chức, HĐTQ đã quy định thống nhất trong cả nước mẫu cờ, mẫu logo của họ Phạm, mẫu con dấu của HĐ họ Phạm các cấp. Bộ phận thường trực cùa HĐTQ duy trì hoạt động thường xuyên và có nề nếp. Trong mỗi kỳ họp (3 tháng 1 lần), thường trực đều tập trung bàn và quyết định từng vấn đề cốt yếu, đề ra chủ trương chung cho hoạt động việc họ cả nước. Các Thông báo của mỗi kỳ họp (đến cuối năm 2012 đã có 10 Thông báo của Thường trực HĐTQ khoá VI) coi như một bản Nghị quyết được phổ biến rộng rãi trên các phương tiện (trang tin điện tử, bản tin nọi tộc, qua thư điện tử, nhiều nơi còn in ra giấy để dễ phổ biến…), tạo nên sự thông nhất hoạt động của toàn hệ thống. Các Ban chuyên trách của HĐTQ được bổ sung nhân sự, củng cố tổ chức và hoạt động có hiệu quả hơn. Ban Tài chính được củng cố lại, bước đầu đẩy mạnh hoạt động, vừa qua đã cố gắng tăng thu các quỹ phục vụ cho hoạt động thường xuyên, cho xuất bản sách và chuẩn bị cho Lễ vinh danh nhân tài, trao Giải thưởng khuyến học, học bổng và trợ giúp khó khăn theo quy chế mới của Quỹ Tấm lòng vàng họ Phạm VN sẽ tổ chức vào đầu năm 2013. Ban Lễ tân cũng được củng cố và đã làm tốt nhiệm vụ trong Lễ giỗ tổ vừa qua. Ban Tộc phả – Kết nối dòng họ có bổ sung 1, 2 vị nhiệt tình làm tốt nhưng chung toàn Ban chưa mạnh. Ban Khuyến học, khuyến tài và hoạt động xã hội còn yếu, các hoạt động này chủ yếu là do các địa phương làm tốt.

3. Công tác thông tin – tư liệu:

HĐTQ đã lập lại Ban Thông tin – Tư liệu, đầu tư thời gian, công sức, trí tuệ biên soạn lại bộ sách “Họ Phạm trong cộng đồng dân Việt” thành 5 tập với trên 1500 trang, khắc phục khó khăn về kinh phí để xuất bản tập 1 vào cuối năm 2012 và tiếp tục xuất bản các tập tiếp theo vào các năm sau. Đặc biệt, việc duy trì và nâng cấp 2 tờ báo của HĐTQ là Trang tin điện tử và Bản tin nội tộc được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, chủ yêú của HĐTQ. HĐTQ đã cử những người tâm huyết và có năng lực nhất, đầu tư nhiều công sức, trí tuệ làm cho 2 tờ báo không ngừng được cải tiến, nâng cao cả về nội dung và hình thức, tăng số trang, số bài và số lượng phát hành, trở thành công cụ hữu hiệu tập hợp bà con cả nước làm việc họ và là “cơ quan ngôn luận” của Hội đồng họ Phạm VN. Nhiều bà con họ Phạm ở khắp nơi, nhờ đọc 2 tờ báo này mà biết đến hoạt động của Hội đồng họ Phạm VN, từ đó tập hợp nhau lại hình thành tổ chức làm việc họ. Hai tờ báo cũng cung cấp được nhiều thông tin có giá trị về các dòng họ Phạm được nhiều người đọc quan tâm tìm về cội nguồn. Các thông tin về họ Phạm với đất nước đựơc cả những người quan tâm đến lịch sử tìm đọc. Đặc biệt, từ khi thành lập Câu lạc bộ Thơ luật Đường họ Phạm VN ngày 19/01/2012, trên 2 tờ báo có chuyên mục Thơ văn đều đặn làm món ăn tinh thần, làm cho nội dung thêm phong phú, hấp dẫn người đọc. Nhiều người xa gần qua đọc thơ văn mà đến với việc họ.

 4. Công tác khuyến học, khuyến tài:

Mỗi Hội đồng gia tộc đều có Ban khuyến học động viên các cháu chăm ngoan học giỏi trong dòng họ mình. Phần thưởng có thể đơn sơ nhưng được trao long trọng tại nhà thờ họ, nhất là nơi thờ các vị tiên tổ đỗ đạt cao, đã ghi đậm dấu ấn thiêng liêng trong tâm hồn trong trắng của các cháu để nhớ mãi và phấn đấu. Một số Hội đồng họ Phạm các cấp có qui chế phân loại, tuỳ theo thành tích học tập, các cháu ở mức nào đó được nhận phần thưởng của  cấp huyện, cao nữa ở cấp tỉnh và các cháu đạt tiêu chuẩn như quy định của Quỹ Tấm lòng vàng họ Phạm VN sẽ được Hội đồng Toàn quốc trao Giải thưởng hoặc Học bổng. Hội đồng dòng họ Phạm Đạo Soạn từ nhiều năm nay vẫn là một điển hình về công tác khuyến học, khuyến tài.

Hoạt động khuyến học, khuyến tài và các hoạt động xã hội khác luôn được chính quyền, các ban ngành, đoàn thể ủng hộ. Nhiều HĐ họ Phạm đã có quan hệ chặt chẽ với địa phương nên phong trào phát triển vững chắc và được bà con hoan nghênh.

5. Tổ chức các cuộc gặp mặt:

Trên cơ sở các Hội đồng họ Phạm địa phương vững mạnh, Hội đồng Toàn quốc có chủ trương chuyển mạnh hoạt động việc họ về địa phương. Hội đồng Toàn quốc không tổ chức các cuộc gặp mặt đại diện họ Phạm toàn quốc như 13 lần đã làm mà để các địa phương (tỉnh, huyện…) tổ chức gặp mặt bà con địa phương mình và mời đại diện các địa phương bạn về dự. Thực ra trong 13 lần gặp mặt “toàn quốc”, địa điểm tổ chức tại địa phương nào thì chủ yếu là người địa phương đó dự là chính, bà con ở xa đến dự rất ít. Theo chủ trương này, nhiều địa phương đã tổ chức rất thành công cuộc gặp mặt đại diện họ Phạm của địa phương mình, điển hình là cuộc gặp mặt của HĐ họ Phạm Hà Nội tổ chức tại Thanh Liệt đầu năm 2012 có khoảng 500 – 600 người dự, có nhiều đại diện các tỉnh khác về dự (Bắc Ninh, Bắc Giang, Tháí Bình, Nam Định, Thanh Hoá, Quảng Ninh, Hòa Bình, Hưng Yên…). Cuộc gặp mặt của HĐ họ Phạm tỉnh Quảng Ngãi cũng thu hút được đông dảo bà con trong tỉnh và nhiều đại biểu các tỉnh bạn (Thừa Thiên – Huế, Quảng Nam – Đà Nẵng, Bình Định, tp. Hồ Chí Minh…). Với HĐ cấp huyện, có nhiều cuộc gặp mặt trọng thể như huyện Thuận Thành (Bắc Ninh), huyện Xuân Trường (Nam Định), Vũ Thư ( Thái Bình), Uông Bí (Quảng Ninh)…. Cuối năm 2012 có một loạt các cuộc gặp mặt được tổ chức quy mô trọng thể của các HĐ họ Phạm tỉnh Thái Bình, Quảng Ninh, Thanh Hoá, tp. Hải Phòng…, không chỉ đông đảo bà con địa phương mà còn có nhiều đại biểu HĐTQ, HĐ họ Phạm các tỉnh khác tham dự. Cuộc gặp mặt ở Thái Bình kỷ niệm 15 năm kết nối dòng họ được tổ chức qui mô, hoành tráng với trên 800 người dự, thực sự là ngày hội lớn của bà con họ Phạm tỉnh Thái Bình. Cuộc gặp mặt họ Phạm tỉnh Thanh hoá lần thứ nhất đã được tổ chức rất trọng thể với trên 500 người dự, đã giành nhiwuf thời gian tuyên  truyền sâu về lịch sử – truyền thống họ Phạm VN, đã bàn nhiều nội dung quan trọng trong hoạt động việc họ. Tp Hải Phòng kết hợp tổ chức cuộc gặp mặt họ Phạm toàn thành phố với đăng cai Hội nghị lần thứ 3 HĐTQ. Hội nghị chúng ta nhiệt liệt hoan nghênh và cảm ơn HĐ họ Phạm tp. Hải Phòng đã tạo điều kiện cho Hội nghị thành công tốt đẹp. Đây cũng là một bài học kinh nghiệm để tổ chức các Hội nghị HĐTQ các năm sau tại các địa phương.

Thay cho các cuộc gặp mặt đại diện họ Phạm toàn quốc trước đây, HĐTQ chủ trương phối hợp chặt chẽ với UBND xã Thanh Liệt tổ chức trọng thể ngày giỗ Đô Hồ đại vương hàng năm, kết hợp gặp gỡ đại diện họ Phạm cả nước. Những nội dung việc họ cần bàn sâu và quyết nghị được giải quyết tại các Hội nghị HĐTQ hàng năm (có 3 Hội nghị vào các năm 2010, 2011, 2012) và tại Đại hội đại biểu họ Phạm Toàn quốc họp 5 năm một lần.

Theo chủ trương này, ngày Giỗ Thượng Thuỷ tổ 20 Tháng Bày Nhâm Thìn (05/9/2012) đã được tổ chức hết sức thành công, có khoảng 2000 người dự, trong đó có trên 1400 người họ Phạm ở 14 tỉnh thành trong cả nước về dự tại Phạm Tổ Linh Từ. Do có sự chuẩn bị chu đáo và chỉ đạo chặt chẽ của HĐ họ Phạm các cấp nên buổi lễ tuy rất đông vẫn được tổ chức chu đáo về mọi mặt. Đặc biệt, đoàn nghệ thuâth của HĐ họ Phạm tỉnh Hưng Yên đã biểu diễn màn Dâng hương rất công phu, hoành tráng, góp phần cho buổi Lễ thêm trọng thể. Ngoài ra, thường xuyên trong năm có các đoàn họ Phạm các địa phương cả nước về Phạm Tổ Linh Từ dâng hương. Thường trực HĐTQ cử người đón tiếp chu đáo và là dịp trao đổi việc họ rất hiệu quả.

Ở miền Trung, miền Nam và các tỉnh xa Hà Nội đã có các nơi thờ Thượng Thuỷ tổ từng khu vực để tập hợp bà con. Mỗi nơi có cách làm riêng rất sáng tạo. Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục tổ chức giỗ tổ và đêm nhạc họ Phạm lần thứ 2 nhân dịp giỗ Thượng thuỷ tổ, thu hút được đông đảo bà con tham gia và có tiếng vang cả trong và ngoài nước. Đêm nhạc cũng là dịp quảng bá công tác khuyến học, từ thiện, thu được nguồn kinh phí đáng kể. Ở Huế, nhân ngày giỗ tổ đã tổ chức hội thảo và ra mắt cuốn sách về Phạm Quỳnh, được nhiều học giả quan tâm. Ở Quảng Nam – Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Hà Giang, Quận 10 tp HCM và nhiều địa phương khác, ngày giỗ Thượng Thuỷ tổ cũng được tổ chức trọng thể, thu hút đông đảo bà cón tham gia, là dịp gặp mặt giao lưu việc họ rất có kết quả.

 

II. NHỮNG HOẠT ĐỘNG VIỆC HỌ CHÍNH TRONG NĂM 2013

1. Công tác khuyến học, khuyến tài và hoạt động xã hội được xác định là một trọng tâm hoạt động việc họ năm 2013.

Trên phạm vi cả nước, HĐTQ sẽ tổ chức Lễ Vinh danh nhân tài, trao Giải thưởng khuyến học, học bổng và trợ giúp khó khăn theo Qui chế Quỹ Tấm lòng vàng họ Phạm VN lần thứ 2 vào quí II/ 2013, có tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Cụ thể là:

– Vinh danh các nhân tài họ Phạm Việt Nam đã có những cống hiến xuất sắc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam được cơ quan lãnh đạo cao nhất của Nhà nước Việt Nam phong tặng hoặc các tổ chức của Liên hiệp quốc, các hiệp hội quốc tế, các cơ quan nghiên cứu và đào tạo nổi tiếng thế giới công nhận .

– Trao Giải thưởng cho những học sinh, sinh viên có bố hoặc mẹ là người họ Phạm đạt kết quả học tập và thi cử xuất sắc, đỗ thủ khoa với số điểm rất cao trong các kỳ thi quốc gia hoặc đoạt giải thưởng trong các kỳ thi quốc tế.

– Cấp học bổng cho những học sinh, sinh viên có bố hoặc mẹ là người họ Phạm có tinh thần vượt khó, học giỏi nhưng gia đình đang có khó khăn về kinh tế cần được hỗ trợ về tài chính để động viên khuyến khích họ vượt qua khó khăn nhằm đạt thành tích cao hơn

– Trợ giúp cho những gia đình và cá nhân người họ Phạm có những khó khăn đặc biệt trong cuộc sống, đã được phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc được Hội đồng họ Phạm địa phương xác nhận nhằm động viện khích lệ họ phát huy truyền thống dòng họ sớm vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống .

Đây là một hoạt động có ý nghĩa to lớn và có tiếng vang trong xã hội, nâng cao uy tín của Hội đồng họ Phạm VN, đáp ứng tình cảm của đông đảo bà con. Tuy nhiên việc tổ chức đòi hỏi nhiều công phu chuẩn bị trên 2 mặt là lo kinh phí và tìm đối tượng được vinh danh, nhận Giải thưởng, học bổng và tiền trợ giúp. Việc này cần huy động sức mạnh của cả hệ thống Hội đồng họ Phạm từ Toàn quốc đến các địa phương.

Về chuẩn bị kinh phí, HĐTQ đã kêu gọi bà con cả nước, các nhà doanh nghiệp ủng hộ, tài trợ, Ban Tài chính đã tích cực vận động, nhưng kết quả thu về Quĩ Tấm lòng vàng còn rất hạn chế trong khi đòi hỏi chi tiêu rất lớn, thời gian chuẩn bị không còn nhiều. Đề nghị các HĐ họ Phạm các địa phương cần tham gia huy động Quỹ Tấm lòng vàng phục vụ cho hoạt động này. Vừa qua, HĐ họ Phạm tỉnh và thành phố Hoà Bình đã đi tiên phong, tổ chức huy động bà con địa phương đóng góp cho Quỹ TLV. Hội nghị chúng ta nhiệt liệt ghi công Hội đồng và bà con họ Phạm Hoà Bình. Đây là một điển hình đáng quí cần được nhân rộng ra các địa phương khác. Ngay sau Hội nghị này, đề nghị các HĐ họ Phạm các địa phương tích cực vận động bà con, các nhà doanh nghiệp trong địa phương mình ủng hộ, tài trợ cho Quỹ TLV họ Phạm VN để kịp có kinh phí tổ chức Lễ vào đầu quý II/2013. Quỹ TLV là 1 trong 3 quỹ của HĐTQ chuyên để vinh danh, khuyến học và trợ giúp bà con khó khăn đặc biệt (còn có Qũi Thờ cúng Thượng Thuỷ tổ và Quĩ hoạt động thường xuyên của HĐTQ). Quĩ TLV họ Phạm VN được xây dựng từ đầu năm 2010 và đã chi phần lớn cho Lễ Vinh danh và ra mắt Quĩ TLV họ Phạm VN tại Văn Miếu – Quốc tử giám Hà Nội ngày 29/5/2010. Hiện Nay quĩ còn 49.739.000 đ. Dự kiến chi cho Lễ Vinh danh nhân tài, khuyến học và trợ giúp khoa khăn trong quí II  năm 2013 khoảngtrên 100 triệu, hiện còn thiếu nhiều, chúng ta cần tích cực tìm nguồn thu cho Quĩ

Về việc tìm đối tượng, khó khăn lớn nhất là tìm được địa chỉ và liên hệ mời những đối tượng đạt tiêu chuẩn qui định trong quy chế Quỹ TLV họ Phạm VN đến dự Lễ. Ban Khuyến học, khuyến tài và hoạt động xã hội đã sưu tầm một bản danh sách các đối tượng nhưng chưa đầy đủ, nhất là thiếu địa chỉ liên hệ. Đề nghị các HĐ họ Phạm các địa phương bổ sung, nhất là các đối tượng người địa phương mình, đảm bảo quyền lợi cho cho dòng họ, cho địa phương mình.

Ở các địa phương, công tác khuyến học, khuyến tài và hoạt động xã hội là hoạt động chủ yếu và rộng khắp, có ý nghĩa to lớn đến đông đảo bà con và được chính quyền địa phương hoan nghênh, ủng hộ. Từng HĐ gia tộc cần quan tâm khuyến khích con cháu trong dòng họ của mình, có hình thức động viên thích hợp, đặc biệt là trong các dịp giỗ kỵ tiên tổ, tổ chức tại nhà thờ họ linh thiêng, nhất là nhà thờ các vị tiên tổ có đỗ đạt cao của dòng họ. Các HĐ họ Phạm các cấp trên có quy định phân loại theo thành tích học tập của các cháu để tố chức các buổi Lễ khuyến học qui mô cấp huyện, cấp tỉnh. Giá trị các phần thưởng tuỳ theo khả năng tài chính của mỗi HĐGT hoặc HĐ họ Phạm mỗi địa phương, nhưng quan trọng nhất là cách tổ chức bảo đảm trang nghiêm, linh thiêng, gây ấn tượng đậm nét trong suốt cuộc đời các cháu và tạo phấn khởi, tự hào cho các bậc phụ huynh.

HĐTQ phát hành mẫu giấy Biểu dương thành tích học tập của các cháu, giấy Ghi công các ông bà có nhiều đóng góp công sức và ủng hộ vật chất cho việc họ, giấy Mừng thọ các cụ cao niên, giao cho các HĐ họ Phạm các địa phương, các HĐGT xem xét và trao cho các đối tượng xứng đáng. Trong giờ giải lao, đề nghị các HĐ địa phương đến nhận và thanh toán với bộ phận phục vụ Hội nghị.

Để đẩy mạnh công việc này, đề nghị các HĐ cần thành lập, củng cố bộ phận chuyên trách theo dõi thành tích học tập của các cháu, thành tích làm việc họ của mọi người để động viên xứng đáng, theo dõi hoàn cảnh của bà con để có sự hỗ trợ kịp thời, thăm hỏi các cụ cao niên, các gia đình có việc hiếu, hỷ v.v… Hiện nay đã có Ban Khuyến học, khuyến tài và hoạt động xã hội nhưng để đảm nhận công việc đầy đủ hơn, HĐTQ đã bổ sung và chuyển thành Ban Văn hoá – Xã hội.

2. Các hoạt động hướng về cội nguồn luôn là hoạt động thu hút được đông đảo bà con nhiệt tình tham gia.

Ngày giỗ Thượng Thuỷ tổ hàng năm là dịp bà con họ Phạm cả nước về Phạm tổ linh từ dâng hương và gặp gỡ nhau. Phát huy thành công tổ chức Giỗ tổ năm 2012, năm 2013 tiếp tục phối hợp với xã Thanh Liệt tổ chức thật trọng thể và chặt chẽ. Các HĐ cần có kế hoạch tổ chức bà con về dự và tranh thủ trao đổi công việc với Thường trực HĐTQ và với các HĐ địa phương bạn. Trong các ngày khác, tuỳ điều kiện, các HĐ địa phương tổ chức cho bà con về Phạm tổ linh từ để tìm hiều cội nguồn, thêm tự hào về dòng họ. Thường trực và Ban Lễ tân HĐTQ cố gắng bố trí đại diện tiếp bà con và trao đổi việc họ. Ở các tỉnh thành miền Nam như Huế, Quảng Nam, Tp Hồ Chí Minh… đã lập nơi thờ Phạm Tu làm nơi tập hợp bà con và làm việc họ. Mô hình này nhân rộng ra các địa phương khác thì rất tốt.

Hội nghị nhấn mạnh: việc tổ chức giỗ Thượng Thuỷ tổ Phạm Tu là một trong các hoạt động chủ yếu của HĐ họ Phạm trên phạm vi cả nước, là hoạt động được bà con tham gia đông đảo nhất trong suốt 15 năm qua, là dịp tốt nhất để tập hợp bà con làm việc họ. Trong năm 2013 và những năm sau, chúng ta cần tiếp tục tổ chức trọng thể hơn nữa, thu hút bà con tham gia đông hơn nữa.

Chúng ta thống nhất nhận thức rằng Họ Phạm VN là một cộng đồng bao gồm rất nhiều dòng họ mang huyết thống khác nhau, mỗi dòng họ có vị Thuỷ tổ riêng là vị tổ được coi là “đầu tiên” tính từ một “mốc” nào đó chứ không có ai là “đầu tiên” tuyệt đối. Cụm từ “họ Phạm Việt Nam” chúng ta quen dùng thực sự là một cộng đồng, là một bộ phận của Dân tộc Việt Nam có một điểm chung là có có mang danh xưng họ Phạm chứ không phải là 1 dòng họ có một cụ Thuỷ tổ theo huyết thống duy nhất. Cần tìm trong Lịch sử VN một vị “lãnh tụ tinh thần” làm ngọn cờ tập hợp tất cả những người mang danh xưng họ Pham. Trên cơ sở phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử VN, năm 1997, Ban Liên lạc những người họ Phạm VN tại Hà Nội (tiền thân cùa Hội đồng họ Phạm VN ngày nay) đã suy tôn Ngài Phạm Tu làm Thượng Thuỷ tổ họ Phạm VN là theo nghĩa Biểu tượng chứ không phải là huyết thống trên thực tế, giống như trăm họ VN suy tôn Vua Hùng làm Quốc tổ. Ngài Phạm Tu là người mang danh xưng họ Phạm xuất hiện đầu tiên trong chính sử, vị anh hùng dân tộc có công phá Tống, binh Chiêm, giúp vua Lý Nam đế xây dựng nên Nhà nước Vạn Xuân độc lập, một triều đình có tổ chức quy mô đế vương đầu tiên trong lịch sử VN và đã anh dũng hy sinh bảo vệ Tổ quốc cách đây 1500 năm. Danh hiệu Thượng Thuỷ tổ là “mỹ tự” chúng ta suy tôn để Ngài có vị trí đặc biệt so với các vị Thuỷ tổ theo huyết thống của mỗi dòng họ Phạm cụ thể và cả với các vị “tổ biểu tượng” cùa họ Phạm các địa phương như ngài Phạm Chấu ở Uông Bí, ngài Phạm Bạch Hổ ở Hưng Yên, ngài Phạm Cự Lượng ở Ninh Bình v.v…(“thượng” ở đây nghĩa là tôn kính như từ thượng khách, còn “thuỷ tổ” – tổ đầu tiên là lấy từ “mốc” xuất hiện người thật việc thật họ Phạm trong chính sử, không có ai là đầu tiên tuyệt đối cả). Ngài Phạm Tu xứng đáng với danh hiệu đó vì công lao cũng như “tuổi tác” của Ngài, là niềm tự hào của họ Phạm Việt Nam. Điều thuận lợi nhất đối với chúng ta là đền thờ ngài Phạm Tu đã được xây dựng ở nhiều nơi trên cả nước, đặc biệt là ở Hà Nội có “Phạm tổ linh từ” thật khang trang, nhiều thành phố có đường phố mang tên Ngài, sách báo về Ngài cũng đã được viết nhiều, nhất là trong 15 năm qua đã thành truyền thống, bà con ta đã nô nức hưởng ứng tham gia ngày giỗ Ngài. Đó là các điều kiện tốt để năm 2013 và các năm sau, hoạt động nhân ngày giỗ Thượng Thuỷ tổ Phạm Tu sẽ càng thu hút đông người hơn và hoạt động việc họ của chúng ta càng ngày càng có hiệu quả hơn.

HĐTQ đã dành riêng 1 Quĩ (trong 3 quĩ nói trên) chuyên để tu bổ Đình thờ và các hoạt động thờ cúng Ngài. Quỹ này thành lập từ năm 2009, đã chi cho việc phục chế toàn bộ Hoành phi, câu đối cũ trong Đình thờ Ngài và một số hoạt động thờ cúng, nhưng nhờ có sự đóng góp to lớn (trên 200 triệu đồng) của bà Phạm Thị Loan (Việt Á) nên hiện nay Quĩ này vẫn còn 66.104.000 đ. Sắp tới, HĐTQ sẽ cung tiến 1 cây vào khuôn viên đình thờ. Qũi này vẫn cần bổ sung thường xuyên và sử dụng lâu dài. Chờ có quy hoạch khuôn viên, các HĐ một số địa phương cũng có thể cung tiến cây vào đình thờ Ngài.

Các địa phương cũng cần phát huy giá trị các di tích thờ các vị họ Phạm nổi tiếng tại địa phương mình để làm nơi tập hợp bà con và làm việc họ.Kinh nghiệm của Uông Bí có Đền thờ Phạm Chấu, Bắc Ninh có đền thờ Phạm Thị Ngà, Bắc Giang có đền thờ Phạm Văn Liêu, Hưng Yên có đền thờ Phạm Bạch Hổ, Ninh Bình có đền thờ Phạm Cự Lượng, Hải Phòng có đền thờ Phạm Đình Trọng …đã được các HĐ họ Phạm sử dụng có hiệu quả. Đặc biệt, nếu phát động được phong trào tu bổ tôn tạo các di tích đó, được chính quyền và bà con trăm họ hưởng ứng thì rất có giá trị tập hợp bà con họ Phạm. Các địa phương khác cần học tập các địa phương nói trên, đây là thế mạnh của hoạt động việc họ.

HĐ dòng họ Phạm Đạo Soạn và nhiều HĐGT đều chú trọng trùng tu, xây mới Nhà thờ họ rất khang trang, tạo sự phấn khởi, kết nối bà con rất sâu sắc. Năm tới việc này cần được hết sức coi trọng.

Việc sưu tầm, nghiên cứu gia phả, tộc phả, kết nối dòng họ có một số nơi, một số người làm tốt nhưng nhìn chung chưa mạnh. Ông Phạm Ngọc Phô, Phó Ban và ông Phạm Quang Diến, Uỷ viên Ban Tộc phả và kết nối dòng họ thuộc HĐTQ có nhiều công phu nghiên cứu, tìm tòi, đề xuất kết nối và đã được một số dòng họ hưởng ứng. Dòng họ Phạm Sao, Phạm Thị Ngọc Trần ở Thái Bình và Thanh Hoá đã tìm gặp nhau kết nối. Đó là những điểm sáng cần được nhân rộng. Năm tới, cần củng cố lại ban Tộc phả và Kết nối dòng họ, đầu tư nghiên cứu và giới thiệu một số dòng họ lớn trên 2 tờ báo của HĐTQ để đông đảo bà con cả nước tìm về cội nguồn.

3. Công tác Thông tin – Tư liệu  hiện đã được chú trọng và triển khai tích cực nhưng khối lượng công việc còn rất nhiều. Việc biên soạn, hoàn thiện bộ sách “Họ Phạm trong cộng đồng dân Việt” với trên 1500 trang đòi hỏi lao tâm khổ tứ trong nhiều năm trời, hiện nay mới xong tập 1 dày 252 trang,  4 tập còn lại phải làm cật lực, cố gắng hoàn thành trong 2 năm 2013 – 2014, song song với việc lo tiền xuất bản và bán sách thu hồi tiền trả công in. Mặc dù các tác giả làm việc hết mình cống hiến cho việc họ, không nhận nhuận bút, lại còn tự đánh máy chế bản, bỏ nhiều công sức làm các khâu kỹ thuật trong quá trình xuất bản, nhưng việc xin giấy phép, giấy và công in thì vẫn đòi hỏi phải có tiền. HĐTQ đã kêu gọi bà con tài trợ và đặt mua sách để bù đắp vào số tiền đó. Rất mong mọi người hưởng ứng. Ngoài ra, nhiều tài liệu khác cũng cần được biên soạn và phát hành. Một số địa phương như Thái Bình, Huế… cũng biên soạn và phát hành tài liệu về các dòng họ. Đó là những cố gắng đáng hoan nghênh và cần nhân rộng.

Tiền in sách lấy trong Quĩ hoạt động thường xuyên cùa HĐTQ (1 trong 3 quĩ nói trên chuyên dùng chi cho các hoạt động hội họp, lễ tân, chi phí “hành chính”…). Nguồn thu của quĩ này trước nay chủ yếu dựa vào đóng góp “lệ phí” hàng năm của các Uỷ viên HĐTQ, gần đây có thêm nguồn thu do bán sách, tài liệu của HĐ. Việc nộp “lệ phí” là bất đắc dĩ, các vị Uỷ viên HĐTQ là những người đã cống hiến bao nhiêu trí tuệ, công sức, thời gian cho việc họ lại còn phải bỏ tiền lương hưu trí ít ỏi của mình để đóng “lệ phí”. Nhưng không có cách nào khác, ai tham gia bất cứ hội đoàn nào thì cũng phải đóng góp “lệ phí” để duy trì hoạt động của tổ chức đó. Khó khăn nhất là nhiều vị Uỷ viên HĐTQ không có điều kiện và chưa chú ý gặp Ban Tài chính để nộp “lệ phí”. Từ năm 2009 đến nay, năm nào cũng chỉ có trên dưới 1 phần 3 số Uỷ viên HĐTQ nộp “lệ phí”. Còn việc bán sách chủ yếu để quảng bá tài liệu, tiền thu về chỉ bù đắp một phần chi phí in ấn xuất bản, không có “lãi” vì có nhiều sách, tài liệu dùng để biếu tặng, để tuyên truyền vận động những người biết đến và tham gia việc họ. Vì vậy, Quĩ hoạt động của HĐTQ, dù rất tiết kiệm chi tiêu (các chi phí đi lại, ăn ở trên đường của các vị đi dự các nơi vẫn phải tự bỏ tiền riêng), hiện nay chỉ còn 17.187.000đ. Trong Hội nghị này, đề nghị các vị tiếp tục nộp “lệ phí”, mua sách, tài liệu, ủng hộ hoặc gửi tiền đặt trước cho các sách sẽ xuất bản tiếp theo.

Trang tin điện tử và Bản tin nội tộc luôn có vị trí đặc biệt quan trọng. HĐTQ đã bố trí những người có tâm huyết và năng lực đảm nhận không ngừng nâng cao chất lượng và số lượng phát hành 2 tờ báo này nhưng vẫn gặp rất nhiều khó khăn cả về tin bài và kinh phí. Bản tin vẫn duy trì việc bán để bù đắp chi phí in ấn nhưng giá rẻ để động viên bà con, lại khó khăn, mất mát do bưu điện và nhất là luôn được dùng làm quà biếu để tuyên truyền phát triển việc họ nên thực chất là lỗ vốn. Rất may là có nhiều người hảo tâm ủng hộ vài chục, vài trăm nghìn, có người tiền triệu, nên vẫn bảo đảm hoạt động. Riêng Trang tin điện tử chi phí cũng nhiều (thuê bao, nâng cấp, mở rộng dung lượng…) nhưng không có nguồn thu, vẫn còn nợ rất nhiều. BBT trang tin điện tử đã năng động tìm nguồn tài trợ, quảng cáo cho nhiều doanh nhân, doanh nghiệp… nhưng vẫn chưa nhận được tiền ủng hộ. Thường trực HĐTQ một lần nữa kêu gọi bà con quan tâm ủng hộ cho Trang tin điện tủ hophamvietnam.org để có kinh phí hoạt động. Khâu viết tin, bài cho 2 tờ báo cũng còn yếu, chủ yếu do vài người lo, chưa có mạng lưới cộng tác viên rộng rãi. Một số địa phương có hoạt động tốt nhưng chưa viết bài phản ánh hoạt động đó về Ban Biên tập, hoặc chỉ phản ánh vắn tắt qua điện thoại, qua thư. Các tin bài khác như vấn tổ tìm tông, giới thiệu dòng họ… lại càng ít. Số lượng người đọc trang tin điện tử cũng ít . Đề nghị các HĐ địa phương cần cử ra một số người có trách nhiệm viết bài phản ánh hoạt động của địa phương mình gửi về BBT trang tin điện tử và Bản tin nội tộc. Tin bài và ảnh phải được gửi qua email để nhanh chóng, chính xác và không mất thời gian đánh máy, chụp lại. Mỗi HĐ ít nhất phải có một vài người sử dụng email còn để nhận các văn bản, chủ trương của HĐTQ và gửi báo cáo của địa phương. Nề nếp báo cáo lâu nay có một số nơi làm tốt (như Bình Định, Quảng Nam -Đà Nẵng, Quảng Ninh, Hà Giang, huyện Vũ Thư, TP Nam Định,…) nhưng cũng có nhiều nơi không duy trì đều nên có rất nhiều hoạt động tốt của địa phương mà HĐTQ không biết. Tình trạng bưu điện hiện nay rất yếu kém, chúng ta cần đẩy mạnh việc sử dụng email (và khi cần thì dùng cả điện thoại) mới bảo đảm việc họ thông suốt được.

Một số HĐ đia phương đã thiết lập trang tin điện tử của địa phương, thậm chí nhiều dòng họ còn tự phát có các trang web, blog riêng. Một số HĐ địa phương đã biên soạn và phát hành một số ấn phẩm phản ánh hoạt động việc họ của mình. Đó là những điển hình tiên tiến rất đáng hoan nghênh, nhưng việc duy trì các tờ báo đó rất khó khăn. Nếu tập trung nguồn lực vào 2 tờ báo của HĐTQ sẽ hiệu quả hơn.

4. Phát triển đi đôi với củng cố tổ chức làm việc họ là yêu cầu thường xuyên. Năm qua đã thành lập mới và củng cố nhiều HĐ, nhiều HĐ phát triển rất vững chắc, liên tục mở rộng hoạt động nhưng cũng có những HĐ “trống rong cờ mở” ngày thành lập sau đó hầu như không hoạt động. Chúng ta có thuận lợi là mô hình tổ chức theo 5 cấp nên các HĐ có chỗ dựa vào nhau để hoạt động tốt hơn, từ một số HĐ vững mạnh phát triển sang các HĐ khác. Một số địa phương như huyện Vũ Thư (Thái Bình) hay tỉnh Bình Định chú trọng HĐ cấp xã phường, kinh nghiệm này cần được nhân rộng. Kinh phí hoạt động của các HĐ luôn là khâu khó khăn. Các HĐGT, HĐ cấp phường, xã có cơ sở quần chúng vững chắc thì có khả năng huy động kinh phí. Các HĐ cấp huyện, tỉnh và nhất là HĐTQ càng khó khăn hơn. Trong khi tìm các nguồn khác, chúng ta vẫn phải dựa vào đóng góp của các Uỷ viên HĐ. Chúng ta cần tận dụng các cuộc gặp mặt, hội họp để đóng lệ phí cho Ban tài chính hoặc từng nhóm góp nhau lại để 1 người thay mặt gửi đến Ban Tài chính.

Câu lạc bộ Doanh nhân ở toàn quốc và một số địa phương đã được thành lập nhưng hoạt động rất khó khăn, không những không giúp cho các doanh nghiệp mà cũng không hỗ trợ được gì cho các HĐ làm việc họ. Việc này còn phải cố gắng rất nhiều để tìm ra hình thức hoạt động có hiệu quả. Năm 2013 là thời điểm tổ chức Đại hội nhiêm kỳ của CLB Doanh nhân. CLB cần tổ chức tốt Đại hội này để rút kinh nghiệm hoạt động vừa qua, tìm ra những hình thức hoạt động có hiệu quả và nhất là cử ra các vị tham gia Ban Chủ nhiệm có tâm huyết để đưa CLB tiến lên.

Câu lạc bộ Thơ luật Đường họ Phạm VN mới thành lập đã phát triển nhanh và hoạt động rất sôi nổi, tập hợp được nhiều người ở khắp Bắc, Trung, Nam, sáng tác hàng trăm bài thơ đăng trên trang tin điện tử và bản tin nội tộc, góp phần tăng thêm nội dung và sức hấp dẫn của 2 tờ báo và đã xuất bản tập “300 bài thơ luật Đường họ Phạm” phát hành rộng rãi. Đây là một hoạt động có tác dụng tập hợp bà con, quảng bá tốt cho hoạt động của HĐ họ Phạm VN, thu hút thêm nhiều người cả trong ngoài nước biết và tham gia việc họ, cần được phát triển.

Câu lạc bộ Tuổi trẻ họ Phạm đã hoạt động tốt ở tp. Hồ Chí Mimh, lôi cuốn được nhiều bạn trẻ tham gia, tổ chức được một số phong trào sôi nổi rất cần được nhân rộng. Ở Hà Nội, sau Lễ vinh danh nhân tài và ra mắt Quỹ Tấm lòng vàng họ Phạm VN, nhiều cháu đã biết đến và hăng hái tham gia việc họ. HĐTQ đánh giá cao vai trò của tuổi trẻ và mong muốn phát triển phong trào này. Trong thời gian tới, HĐTQ cố gắng tập hợp một số nòng cốt trẻ tuổi để từng bước hình thành CLB Tuổi trẻ họ Phạm VN.

Trên đây là một số công việc lớn cần làm trong năm 2013. Phát huy kết quả tốt đẹp của năm 2012, nhất định chúng ta sẽ thực hiện tốt các công việc đề ra. Mong rằng ngay sau Hội nghị này, chúng ta sẽ đẩy mạnh hoạt động việc họ lên một tầm cao mới.

THƯỜNG TRỰC HĐ TOÀN QUỐC HỌ PHẠM VN

 

Leave a Reply